cerkak

KEMBANG MANGGAR

Sepira playune angin mesthi wae ana lerene, semana uga urip, apa maneh ketresnan, mesthi wae ana pepalang supaya bisa nggayuh apa kang dadi pucuking lelakon. Kui mono wis dadi sangganing wong ngaurip, nalika katresnan mung dadi kembang lambene wong sesrawungan. Apa maneh kang bakal dilakoni? Ya mung pasrah, satuhu ngabekti marang wong tuwa. Mung bisa nata ati maneh kanggo tresna anyar kang bakal teka.

Kendal, 2013

Endah kang nduweni jeneng sri endah nawangsih, bola bali ngekep kembang manggar kang ana ing tangane. Kembang kui dikekep raket karo tangan kiwa lan tengene. Di arasi kanthi krasa yen wis ora ana maneh kembange. Padahal ya wis ngerti yen kembang manggar kui ora ana ambune, seje karo kembang mawar kang nggandha arum rina wengi.

Ing ngisor wit krambil kuning kang ana ing ngarep omahe Endah iki, biyene dadi seksi crita lawase Endah kang mawarni warni. Jaman lagi kenal virus kembang mawar anom kang aran tresna kethek. Janji lan impen impen jaman cilik kuwi sangsaya cetha wela wela katon nyumunari atine kang saiki lagi resah, bingung lan susah. Crita lawase jaman isih ana jaman jejodhoan nganti jaman gedhene iki kang ora kenal marang wong ing padesan.

“En, kembang manggar iki pancene mung kembang manggar kang ora bisa nggandha arum kayata mlathi lan mawar kae kang nggandha rina wengi. Kembang mawar iki uga ora aji apa apa, mung ibrate aji godhong garing. Nanging saiki kembang manggar iki lan wit klapa iki bakal dadi seksi yen tresnaku marang sliramu ora bisa luntur kaya rontoke kembang iki. Besuk yen wis diwasa, bakal tak ganti kembang manggar iki karo ali ali kang aji. Bakal dakboyong awakmu ing panggonan mobyor mobyor dadi ratuning pandhita aran Jaka Susilo. Titenana ya En, entenana aku.”

“Iya mas Jo, pancene ora sepiraa ajine kembang manggar iki, nanging kanthi tekadmu kui, aku saguh ngenteni tekamu saka prantoan. Nanging, uga lilakna aku nggoleki kepinteran kanggo mulang anak anakku besuk ing omah magrong magrong kui”

“Iya En, elingana, 20 taun meneh, dakenteni sliramu ing ngisore wit krambil iki.”

“Iya mas Jo, aku bakal mara.”

Jalaran asih kang makantar kantar nalika isih kemuning bocah umur 5 taun kui, dina iki, Endah netepi janji katresnan karo Joko Susilo jaman biyene. Nanging, nganti sumuruping srengenge lan ilanging kembang manggar kang ana ing tangane kui, Joko Susilo ora teka kaya kang dikandhakake. Kembang manggar kang ana ing tangane Endah ora sepisan pisan icul saka tangane. Sanajan iki dudu kembang manggar sepisanan kang diwenehake Joko jaman kae, nanging, kembang manggar iki uga uwuhan saka wit krambil kang dadi seksi janjine jaman biyen.

“Ndah!” ana sawijining tangan kang njawil pundhake.

Sri Endah Nawangsih mlengo ngematake sapa priyayi kang njawil mou.

“Mas Kirno!” jawabe Endah kaget “Ana pa sliramu mrene Mas?” pitakone Endah marang priyayi kang njawil pundake.

“Ndah, aku ngerti kabeh critamu marang Joko Susilo. Aku ngerti kepriye tekade kowe lan Joko nganti seprene iki. Nanging, aja dadi gelaning atimu yen nganti saiki Joko ora teka mungkasi janji katresnane marang sliramu. Aja dadi lara atimu. Ora yen Joko niat mblenjani iki. Nanging iki wis titahe gusti.”

Mripati Endah kang ndamar kanginan saya abang sawangane. Banyu luh kang sakawit crita iki diwiwiti ora bisa dilereni tumetese saiki banjur wis ora kuwawa kepiye bakale ilange banyu luh kuwi. Atine trataban ora bisa oncat saka akehing pitakonan kang kudu di jawab nanging sing jawab kudu Joko dhewe, kudu slirane dhewe kang bisa gawe trenteming atine Endah kang ora bisa logro.

“Nanging kenapa Mas Joko bisa mblenjani mas? Apa ana wadon liya kang gawe Mas Joko lunga lan luput saka janjine?”

“Ora Ndah, sejatine dheweke ora lali, tur ora bisa nglalekake awakmu saka pamikire. Nanging priye maneh, kabeh iki wis tinulis dadi tekdir jawaban janjine Joko lan janjimu biyen.”

“Nanging apa sebabe mas? Apa Mas Joko ora saguh maringi ngertos karo awakku?’

“Ora Ndah! Ora! Joko wis ngenteni wektu iki 20 taun lawase. Ngenteni sliramu nganti bisa dadi guru lan nemoni cita citamu kaya saiki. Nanging kepriye maneh, ndilalah wae,,,,”

“Ndilalah apa mas?” pitakone endah sangsaya banter.

“Ndilalah wae wanci bebrayane tiba ing wanci iki.”

Pet. Rasane atine Endah ora bisa oncat maneh saka tangise. Mripate kang sakawit mou adu arepan karo mripate Kirno saiki wis mlengos ngumpetake tangise kang saya ndadi. Awake krasa lungkrah lan nggreweli nganti sendhenan ana wit klapa ing burine. Mripate nyawang lakon kang wis kelaku wingi wingi kae. Bareng atine krasa rada sumela, dheweke bacutake omonge.

“Saiki nyang ngendhi pahargyan agunge Mas Joko?”, ucape Endah karo nguatake atine.

“Arep ngapa Ndah? Kowe apa ora mesakne joko?”

“Ora ora mas yen aku bakal ngrebut Mas Joko. Wis tuduhna wae!”

“Ayo melu aku! Tak tuduhke”

Endah ngetutake Kirno ing saburine. Nganti teka ing sawijining omah gedhong magrong magrong. Atine Endah saya keranta ranta nalike eling janjine jaka mbiyen yen dheweke sida dadi ratu ing omah iki kanthi sinebutan nyonya Joko Susilo.

Ing kana wis akih ubarampe pahargyan nikahan kang tumata ing padi padi utawa ing meja kang diubengi kursi korsi warna putih. Wis akih para sedulur kang ngewangi lakone pahargyan dina iki mau. Kirno ngajak Endah lenggahan kursi ing sawijining panggonan kang ana ing sangarepe padi padi pas. Ora let suwe pahargyan agung kuwi wis kawiwitan kanthi lakune Joko Susilo lan sawijining wanodya ayu manglingi. Samar samar Endah namatake, jebul wanodya kuwi Sri Reswari kang sakawit cilike ngaku marang dheweke yen nduweni rasa tresna marang Joko Susilo. Sri Reswari uga kanca kenthele Endah sakawit cilike, nanging kepriye critane Reswari kang wis ngerti lakone dheweke lan Joko Susilo bisa tegel nugel crita lawas ing titiwancine. Mangkone pitakonan kang mubeng mubeng ing pamikie Endah.

Pahargyan kui sangsaya tambah agung kanthi iringan lakune ucapane panatacara kang edi peni swarane. Uga swarane wranggana kang nembangake gendhing “asmaradana” kanthi lirikane serat wulngreh putri, persis kayata pahargyane Endah kang dikarepake nalikane titiwancine karo Joko Susilo bisa sandhing ing sasana rinengga kaya dina iki.

“Ndah”,  pangucape Kirno marang Endah kang nggawe bubrah lamunane Endah.

“Kepriye Mas?”,  ucape Endah kanthi noleh marang kang ngajak guneman.

Kirno ngusapi banyu luhe Endah nganggo sapu tangane lan nggawa sirahe Endah menyang dhadhane. Tangise Endah sangsaya tambah ngguguk ana ing dekepane Kirno. Dheweke malah dadi kelingan lelakone biyen karo Joko Susilo. Yen Joko Susilo ora bakal lila lan meneng wae ngerteni Endah nangis lan digawe cuwa. Nanging saiki malah Joko dheweke kang gawe atine cuwa lan gawe dheweke nangis tur lara kaya saiki. Nganti seprene tindhakane Joko ora bisa dibenerake marang pamikire Endah. Bingunge, kenapa kudu dina iki, titi wancine dheweke ngenteni jawaban saka tunggonane sakawit biyen, kena apa ora sesuk sesuk wae, saengga ana wektu kanggo ngowahi atine lan waktu kanggo njlentrehake tindhakane kang mangkono.

Nganthi rampunging pahargyan kuwi, nganthi para tamu wis ora ana, Endah isih nangis ngguguk ing dhadhane Kirno. Atine ora bisa diajak guneman lan dieremake maneh. Pamikire, nganthi tak gawe larane awakku, lumaku saka Jakarta, ninggalake kabeh pakaryanku mung gawe netepi janji iki, nanging apa kang tak karepake kaya ngoyak ombak banyu ing tengahing samodra, siya siya blaka. Sepira larane atine ngerteni yen kang linggih ing sasana rinengga dina iki kang dadi pangangene dudu dheweke, nanging kanca kenthele kang saben saben wayah dadi gandhulaning critane.

“En!”,  ana tangan kang nyekel pundhake.

Endah ndengengek lan ngingeti sapa priyayi kag duweni tangan kui. Tangise saya banter ngerteni yen tangan kuwi duweni gandhulaning atine.

Kirno ninggalake pawongan loro kui supaya bisa omongan bebarengan.

“En”, ngucape Joko marang Endah. “Aku ora nduweni niyat babar pisan kanggo nglarani atimu, nanging kepriye maneh. Aku nglakoni iki kerana kepeksa. Kangmasku, kang Kirno nduweni loro kang wis ora bisa maneh ketung dinane. Ora ngerti sepira suwene uripe. Awit biyen dheweke seneng karo sliramu, kepengen nduweni sliramu, nanging dheweke ngerti yen iku ora bisa, wong tuwaku njaluk menyang aku supaya nglilakna sliramu gawe kakangku supaya dheweke bisa urip seneng ing sisa umure.”

“Terus sliramu sarujuk wae karo keputusan kui mas? Apa ora mikirke kepriye perasaanku? Kepriye olehe ngenteni titiwanci iki?” pamedote Endah karo nangis saya ngguguk.

“Ora En ora! Aku nolak wektu kuwi. Nanging pamikirku, wong tuwamu uga ora sarujuk marang aku, luwih sarujuk marang kangmasku, dadi bisa ora bisa kuwi dalan kang paling apik miturut aku”

“Nanging kuwi ora adil kanggo aku mas, aku iki punjering crita, nanging panjenengan ora menehi wektu aku kanggo milih”.

“Sareha ndisik En. Sejatine aku wis menehi layang sms kanggo awakmu, nanging ora pernah ana balesan. Menawa wae nomer kuwi wis ora aktif. Nanging kondisi kangmasku saya ndadi nalik arep titiwancine kita ketemu. Wong tuwaku uga wis nglamarake Reswari gawe aku En, amarga wong tuwane Reswari wis nembung marang wong tuwaku supaya bisa besanan. Dadi, apa kang bisa daklakokake En, mung iki kang bisa aku lakokake, supaya aku lan kowe ora dadi bocah murang sarak, lan bisa gawe bungahe atine liyan. Ngapurana aku En.”

“Mas mas. Aku ora tegel yen nesu marang sliramu. Yen iki miturutmu wis dadi keputusan kang paling becik, semono uga aku, aku manut marang pamikirmu.”

“Saiki, ayo pada nata ati kang wis dadi iki, dirobah marang kahanan kang saiki dadi nyata, aku lan kowe isih isa urip bebarengan, nanging mung dadi seduluran wae En”

“Iya mas, menawa wae ketresnan iki mung bisa dadi pepujaning ati, sliramu ora bisa dadi duweku, semono uga aku. Aku titip Reswari ya mas, dheweke kui kanca kenthelku, jaga dheweke kaya njenengan jaga aku.”

“Iya mesti kuwi En, matur nuwun palilahmu. Kembang manggar iki mung dadi seksi dene jawaban sing kowe lan aku enteni ing ngisore kembang manggar iki, mung lamise bocah jaman semono. Luruhe kembang manggar iki pada wae luruhe katresnanku marang sliramu, nglilakna sliramu urip luwih mulya.” Joko Susilo ngadeg saka linggihane lan menehake sakembang manggar kang wus diawetake marang tangane Endah. Banjur tumuju padi padi maneh kanggo nemoni semahe lan kangmase. Ninggalake Endah sing isih nata atine kang cuwa.

*&*                                                                                         

raikha binta fauz (Noor Roikhatun Ni’mah)

                                                                                                08-09-2014