sipat sipating tembang

Sipat-sipating tembang macapat

1.      Maskumambang

Maskumambang kui  nggambarake jabang bayi sing isih ana ing kandhutane ibune, sing durung weruh lanang utawa wadon jinise. Mas nduweni teges durung kawruhan lanang utawa wadon. Kumambang nduweni teges uripe ngambang ing kandhutane ibune.

2.      Mijil

Mijil kui tegese bayi sing ana ing kandhutane ibune wis lair lan wis jelas jinise, lanang utawa wadon.

3.      Kinanthi

Kinanthi kui asale saka tembung kanthi kang oleh seselan in. Tembung kanthi utawa tuntun. Tegese dituntun supaya bisa mlaku ngambah penguripan ing alam donya.

4.      Sinom

Sinom kui nduweni teges kanoman. Kanoman kui mangsa kalodhangan kanggone manungsa kanggo ngangsu kawruh sakakeh-akehe.

5.      Asmaradana

Asmara tegese rasa tresna marang sapada, yaiku tresna antarane priya lan wanita sing wis dadi kodrate manungsa.

6.      Gambuh

Asale saka tembung jumbuh utawa sarujuk. Tegese yen wis pada sarujuk ing antarane priya lan wanita mau, njur digathukake ing siji ietan yaiku garwa lan bisa bebarengan ing urip bebrayan.

7.      Dhandhanggula

Dhandhanggula kui nggambarake uripe wong sing lagi seneng-senenge, apa kang dadi gegayuhane bisa kagayuh. Bisa klakon nduweni sisihan, duwe anak, lan urip kecukupan. Pramila wong kang lagi urip bungah bisa diarani kaya dene tembang dhandhanggula.

8.      Durma

Durma kadaden saka tembung darma/weweh. Yaiku nalika uripe manungsa wis kevukupan banur tuwuh rasa welas asih marang sapada. Rasa welas asih kui klakon kanthi darma utawa weweh marang sapada.

9.      Pangkur

Pangkur kui asale saka tembung mangkur sing nduweni teges nyingkiri. Yaiku nyingkiri nepsu lan angkara murka, sing dipikir mung weweh marang sapada.

10.  Megatruh

Yaiku kedaden saka tembung megat/pegat ruh, tegese mati utawa seda. Yaiku titiwanci kanggo sowan lan netepi undangane gusti kang maha kuwasa.

11.  Pocung utawa pucung

Yaiku kedadeane manungsa nalika wis dadi layon banjur dipocongi utawa dibungkus karo kain mori sedurunge dipendhem.